Wda

Wda kró­lo­wa Kaszub i Kocie­wia

Wda

Wda (ina­czej Czar­na Woda, niem. Schwarz­was­ser)

Rze­ka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy dopływ Wisły. Dłu­gość rze­ki wyno­si 198 km, z powierzch­nią dorze­cza oko­ło 2325 km².

Wda bie­rze swój począ­tek na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej, gdzie wypły­wa z jezio­ra Krąż­no w pobli­żu wsi Osła­wa Dąbro­wa, nie­da­le­ko Byto­wa. Prze­pły­wa przez tzw. kaszub­ską wiel­ką wodę (jezio­ra Wdzy­dze, Gołuń, Radol­ne, Słu­pin­ko i Jele­nie). Następ­nie pły­nie przez Bory Tuchol­skie. Ucho­dzi do Wisły w oko­li­cach Świe­cia nad Wisłą.

Wda na Gór­skim Moście, zaraz za ślu­zą sta­je się rze­ką o cha­rak­te­rze nizin­nym. Dno rze­ki jest piasz­czy­ste, z licz­nie wystę­pu­ją­cy­mi gła­za­mi narzu­to­wy­mi w kory­cie. Rze­ka sil­nie mean­dru­je, prze­rzu­ca­jąc swo­je wody z jed­nej stro­ny doli­ny na dru­gą. Ze wzglę­du na swą zmien­ność (od gór­skie­go poto­ku do sze­ro­kiej, wol­no pły­ną­cej rze­ki), zako­la, czę­sto wyso­kie, a miej­sca­mi urwi­ste, zale­sio­ne brze­gi oraz prze­ło­my, jest jed­nym z naj­bar­dziej atrak­cyj­nych w kra­ju szla­ków kaja­ko­wych. Uro­ki spły­wu Wdą doce­nił mię­dzy inny­mi nasz wiel­ki rodak Karol Woj­ty­ła, zanim został papie­żem.

Orga­ni­zo­wa­ny jest tu na prze­ło­mie stycz­nia i lute­go Ogól­no­pol­ski Zimo­wy Spływ Kaja­ko­wy. Taki spływ Wdą zali­cza się do prze­żyć eks­tre­mal­nych ale od maja do paź­dzier­ni­ka Wda poka­zu­je swo­je łagod­niej­sze, uro­cze obli­cze.

Nazwa “Czar­na Woda”, funk­cjo­nu­ją­ca rów­nież w nie­miec­kiej tra­dy­cji nazew­ni­czej, wzię­ła się praw­do­po­dob­nie od kolo­ru wód rze­ki: ciem­nych, a cza­sa­mi wręcz czar­nych. Na zabar­wie­nie wód wpływ mia­ły (lub mieć mogły) takie czyn­ni­ki, jak zaba­gnio­ne brze­gi, ilość związ­ków mine­ral­nych nie­sio­nych przez wodę, a tak­że dopływ ście­ków ze smo­lar­ni, ist­nie­ją­cych nawet do XIX wie­ku w przy­le­głych do rze­ki wsiach i przy­siół­kach.

Na Wdzie znaj­du­je się 5 elek­trow­ni wod­nych: w Woj­ta­lu, Wdec­kim Mły­nie, Żurze, Gród­ku oraz Kozło­wie.

Wda